Condoms for the people

Laten we eerlijk zijn. De meeste mensen vinden het fijner om zonder condoom te vrijen dan met. Condoommerken en -fabrikanten bedenken de gekste dingen om condoomgebruik zo leuk mogelijk te maken, door er smaakjes, textuur, prints of stimulerende middeltjes aan toe te voegen. Het Nederlandse merk Wingman bedacht bijvoorbeeld een manier om een condoom gemakkelijk om te doen, EXP zorgt voor smaken die je zo gek niet kunt bedenken, Blue Diamond stimuleert de erectie en Einhorn zorgt voor eerlijke, veganistische en schitterend verpakte condooms. Maar wat werkt nou het beste? Hoe kun je ervoor zorgen dat mensen graag condooms gebruiken? In ons archief vonden we (interview Condomerie-oprichter Theodoor van Boven, NOS Met het Oog op Morgen, 25 maart 2013) een prachtig voorbeeld van een condoom dat precies aan de wensen van de doelgroep voldeed en daarmee condoomgebruik bevorderde. 

In 1991 deed de Duitse landbouwdeskundige, Prof. Dr. Walter Kipp, onderzoek voor de FAO in het Kabarole district in Uganda dat uitliep op een Social Marketing project in 1992 door het District Health Team. Kipp werkte nauw samen met de Oegandees Bob Mwesigye en de Amerikaan Paul Kabwa. Het meest bijzondere aan dit project was, dat het oorspronkelijke doel te maken had met het behoud van kennis in de landbouw. Kennis werd in Oeganda mondeling overgedragen van de ene generatie op de andere. Helaas was de generatie met de kennis aan het uitsterven! Door AIDS. De situatie was dramatisch. Op het platteland leefden er oma's in gezinsverband met bijvoorbeeld 22 kleinkinderen, omdat de ouders van de kleinkinderen waren overleden. Op het toppunt van de aidsepidemie was 40% van de zwangere vrouwen hiv-positief. En een urgent probleem voor de Oegandese president Museveni was het zwakker worden van zijn leger. Ook hier was aids de boosdoener. 

Een project gericht op deze twee belangrijke kwesties, het behoud van kennisoverdracht en een sterk leger, liep noodgedwongen uit tot een project ter aidspreventie. En het verliep effectiever dan menig ander anti-aids-project (op een aantal projecten na, zoals het project van het team rondom Joep Lange en het project van bierbrouwer Heineken in Afrika, die ook gericht waren op het behoudt van kennis en kracht binnen de eigen groep werknemers). Een belangrijk onderdeel van het succes was het ontwerpen van een speciaal condoom voor de bevolking van Kabarole. 

De methode om tot dit ideale condoom te komen was simpelweg praten in combinatie met goed onderzoek. Praten met de "gewone" bevolking, praten met de “hoog risico” populatie, praten met de vrouwen, studenten, arbeiders op platteland en in stad, met de distribiteurs van condooms (plaatselijke winkeleigenaren) en hen vragen stellen over waaraan een ideaal condoom zou moeten voldoen. Er werd gevraagd naar voorkeuren wat betreft prijs, uiterlijk van de verpakking, naam en logo, verkooppunten en men stond open voor commentaar en wensen buiten deze categorieën. 

Het resultaat was een (1) voor iedereen betaalbaar condoom dat (2) goed in een borstzakje van een overhemd past, (3) subtiel van kleur is (bruin) en (4) verkocht werd in een pakje dat niet 1 maar 5 condooms bevat, (5) verpakt wordt in een zo smal mogelijke folie en (last but not least 6) een lichte vanille/witte chocolade geur heeft. Het merk werd “Engabu” genoemd, naar het lokale woord voor “schild” en het logo illustreerde een man met speer en schild, in defensie tegen SOA’s en in de aanval als vijand van HIV en AIDS. Daarnaast werd met plaatselijke winkeleigenaren onderhandeld over de distributie, openingstijden en promotie. Aangezien openlijke promotie van condooms nationaal verboden was, is er gezocht naar manieren om het merk “Engabu” aanwezigheid te geven (“Engabu” verkopen bleek minder gevoelig dan “condooms” verkopen en posters als “Geen condooms, geen seks” waren aanvaardbaar). Omdat reclame in kranten en andere media niet geoorloofd was, werd er veel gedaan aan promotie via seminars, gezondheidscentra en adviesdiensten, en maakte men gebruik van toneelstukjes en straattheater om de boodschap goed over te brengen. 

Doel was de hoge statistiek cijfers in 14 jaar omlaag te krijgen; het lukte al na 7 jaar om de hiv-prevalentie bij zwangere vrouwen van 40% naar 14% te krijgen. Het project bleek dus een succes en de eerste paar partijen vlogen de winkels uit. Uiteindelijk is het merk – nadat de subsidie stopte – overgenomen door de Oegandese regering. Echter, zoals helaas vaak het geval is, verwaterde dit project later door politieke veranderingen. Ondanks de nieuwe boodschap “ABC” (Abstinence, Be faithful, use a Condom) werd de “Abstinence Only” door het land verspreidt en daarmee condoom gebruik sterk ontmoedigd. 

Het punt is echter dat het product zelf met de gehele sociale marketing eromheen een succes was, dankzij slim onderzoek: direct face-to-face contact met de mensen die je wilt aanspreken en het product plaatsen in een sociale, politieke, religieuze, topografische context. 

Conclusie 1: een geweldig en effectief aidspreventieproject is ontstaan als bijzaak van de aanpak van een heel ander probleem: het verdwijnen van landbouwkennis en het verzwakken van het leger. En tot nu hebben NGO’s hier nauwelijks van geleerd en dit project op deze manier herhaald (op Joep Lange en Heineken na dus). Wellicht is de doelmatigheid van een landbouwprofessor precies wat dit soort interventies nodig hebben.
Conclusie 2: maak een condoom paars, met stekels of roodgele vlammen, als je maar weet wat er nodig is om de belemmeringen bij de doelgroep weg te halen. Onderzoek de bevolkingsgroep voor wie je het condoom wilt ontwikkelen en praat met ze, vraag ze wat zij een goed condoom vinden. En denk niet alleen na over het product zelf maar over de gehele context waarbinnen je je product – het condoom in dit geval – wilt plaatsen. En wellicht los je naast de preventie van aids, menig andere urgente zaak op.

engabu condom

Condoms for the people

Let’s be honest. Most people prefer to have sex without a condom. Condom brands and manufacturers come up with the craziest things to make condom use fun by adding flavours, textures, prints or stimulating lubricants. The Dutch brand Wingman makes condoms that are easier to apply, EXP thinks of the most exotic flavours, Blue Diamond stimulates the erection and Einhorn provides vegan, fair trade and attractively wrapped condoms. But what is the most effective solution to make people wear condoms? In our archive, we found (interview Condomerie-founder Theodoor van Boven, NOS Met het Oog op Morgen, March 25 2013) a perfect example of a condom that was exactly what the people wanted and thereby successfully promoted condom use. 

In 1991 Prof. Dr. Walter Kipp, a German professor of agriculture, conducted a research for FAO in the Kabarole district in Uganda. This research transformed into a Social Marketing project in 1992 by a District Health Team. Kipp closely worked together with Bob Mwesigye from Uganda and Paul Kabwa from the U.S. The most peculiar about the origin of the project was that it initially aimed at agricultural knowledge preservation. Knowledge was orally transmitted from one generation to the next. Unfortunately, the generation with the knowledge was threatened with extinction! Due to Aids. The situation was severe. In the suburbs there was a grandmother living with her 22 grandkids (all the parents had died) for example and the percentage of HIV infection among pregnant women was 40%. Another urgent problem on president Museveni’s agenda was the weakened army. This was also caused by Aids.

A project aimed at two important problems (preservation of knowledge and a strong army) converted into an Aids prevention program. And it was more effective than most other anti-aids-interventions (except for example Joep Lange’s project and that of Heineken in Africa, that were also initially aimed at preservation of knowledge and employees). An important part of this project was the development of a condom, especially made for the people in the Kabarole district. 

The method to develop the perfect condom was simply talking to the people. Talking to the “ordinary” population, talking to the “high risk population”, talking to students, to distributers of condoms (local shop owners) and to ask them what requirements the perfect condom should meet. Preferences were investigated regarding costs, design, brand name and logo, vendors and other issues the people came up with themselves. 

The result was a condom that (1) is affordable for everyone, (2) fits into a shirt pocket, (3) has a subtle brown colour, (4) came in a 5-pack, (5) was wrapped in thin packaging and (last but not least 6) had a subtle vanilla/white chocolate aroma. The name of the condom was “Engabu”, the local word for “shield” and the logo depicted a man with spear and shield in defence against STD’s and in attack as the enemy of HIV and AIDS. Negotiations with local shop owners were made about distribution, opening hours and promotion. As public promotion of condoms was nationally prohibited, a way was found to put the name “Engabu” into the spotlights (to sell “Engabu” seemed to be less delicate then to sell “condoms” and posters stating “no condoms, no sex” were acceptable). And because advertisements in newspapers and other media were not allowed, the condoms were not only merged through seminars, health centres and consultancy services, but also through theatre and street performances. 

The goal was to decrease the initial frightful statistics within 14 years. It was done within seven: HIV prevalence among pregnant women decreased from 40% to 14%. The project turned out to be a success and the condoms were sold to the last batch. Lastly, after subsidies were exhausted, the brand was taken over by the government. However, as is often the case, the project got into oblivion due to political changes that discouraged condom use by ignoring the new ABC-message (Abstinence, Be faithful, use a Condom) and replacing it with an “Abstinence Only” one. 

The point, however, is that the project itself and the whole social marketing project around it has been a success, thanks to clever research: direct face-to-face contact with those people that you want to reach and placing the product within a social, political, religious and topographic context. 

Conclusion 1: a great and effective aids prevention project developed as a result of another problem and (fear of complete loss of agricultural knowledge and a weakened army). Until this day NGO’s haven’t learned from or copied this kind of project (except, as mentioned Joep Lange and Heineken). Maybe the expediency of an agricultural scientist is exactly what these kinds of interventions need.
Conclusion 2: you can make a condom purple, spikey or with red flames on the sides, as long as you realise what the barriers of your target group are. Explore the population you make the condoms for and talk to them, ask them about what they think makes a good condom. And do not only think about your product itself, but about the entire context within which you want to place your product; your condom in this case. And who knows… maybe next to preventing aids, you will tackle another problem.